BH Telecom
Aktuelno

Oštećena skulptura koja plijeni pažnju u centru Travnika: Ko je bio Josip Mažar – Šoša?

Josip Mažar Šoša bio je jugoslavenski i bosanskohercegovački partizanski komandant, koji je kasnije proglašen za narodnog heroja Jugoslavije.  Josip potiče iz poznate revolucionarne porodice Nikole Mažara, finansijskog inspektora, a Šošina braća Drago i Ivica su također proglašeni za narodne heroje.

Rođen je 18. septembra 1912. godine u Derventi. Završio je pomorsku trgovačku akademiju u Bakru. Josip Mažar Šoša je po završetku trgovačke akademije dvije godine plovio morem, ali je kao komunista otpušten iz službe i policijski je sproveden u Banja Luku. U Banja Luci je primljen u Komunističku partiju Jugoslavije 1935. godine. Policija je čestim hapšenjem prekidala njegov posao, ali njegovu revolucionarnu djelatnost nije mogao niko zaustaviti, čak ni onda kada je bio prinuđen da štrajkuje glađu, a ni onda kada su ga premlatili u Crnoj kući.

U junu 1941. godine J.M. Šoša je bio jedan od četrnaest najvažnijih komunista Bosanske krajine, koji su na Šehitlucima iznad Banja Luke, pravili zadnji raspored pred podizanje naroda na ustanak. Od prvog sastanka s komunistima u Orlovcima, u julu 1941. godine učestvuje u pripremama ustanka.

Ispred Četvrte krajiške divizije, postrojene sedmog januara 1943. godine kraj Srpske Jasenice pod Grmečom, vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito primio je poruku od njenog prvog komandanta Šoše. Sa ovom divizijom Šoša je suzbijao njemačko – hrvatsku ofanzivu na Grmeču i oslobađao krajiške gradove.

Kao komandant Jedanaeste krajiške divizije uništio je srpski pokret u centralnoj Bosni. Presjekao je neprijateljsku komunikaciju Brod – Sarajevo u vrijeme bitke na Sutjesci. Pred novu 1944. godinu, po ucrtanim strelicama njegove operativne zamisli kretale su se divizije Petog bosanskog i Prvog proleterskog korpusa prema Banja Luci.

Poginuo je u oktobru 1944. godine, od eksplozije minobacačke granate prilikom napada na Travnik.

  1. jula 1949. godine Josip Mažar Šoša proglašen je za narodnog heroja.

Skulptura Josipa Mažara Šoše u Travniku je minirana dva puta tokom 1992. godine. Zbog svoje masivnosti skulptura nije bila uništena, samo su neki dijelovi skulpture oštećeni. Podmetnut je jaki eksplozivni naboj na spomenik, a od eksplozije je nastupila velika materijalna šteta i to na svim objektima u bližoj i daljoj okolini.

Pored spomenika Šoši, nalazi se spomenik Taibu Dautoviću, istaknutom borcu NOR-a. Njegov spomenik podiglo je društvo Josip Broz Tito 2010. godine.

Travnicki.INFO

error: Nije dozvoljeno kopiranje i prenošenje sadržaja!